Dalgıç Pompa Terimleri Sözlüğü
Debi, basma yüksekliği, dinamik su seviyesi, kademe, soğutma gömleği ve daha fazlası. Dalgıç pompa ve dalgıç motor seçiminde karşılaşacağınız temel teknik terimlerin kısa ve net tanımları.
Hidrolik terimler
Debi (Q)
Pompanın birim zamanda verdiği su miktarıdır. Dalgıç pompalarda genellikle m³/h (metreküp/saat) ile ifade edilir.
Basma yüksekliği (H)
Pompanın suya kazandırdığı enerjinin metre su sütunu cinsinden ifadesidir. Pompa eğrileri debi ile basma yüksekliği arasındaki ilişkiyi gösterir.
Toplam basma yüksekliği (manometrik yükseklik)
Pompanın gerçekte yenmesi gereken toplam yüksekliktir: dinamik su seviyesi + zemin üstü basma yüksekliği + boru sürtünme kaybı + gerekli çıkış basıncı. Hesaplama için basma yüksekliği hesaplama rehberine bakın.
Sürtünme kaybı
Suyun borular, dirsekler, vanalar ve bağlantı parçaları içinde ilerlerken kaybettiği basma yüksekliğidir. Akış hızıyla birlikte hızla artar.
Çalışma noktası
Pompa eğrisi ile sistem ihtiyacının kesiştiği debi ve basma yüksekliği değeridir. Pompa seçimi bu noktaya göre yapılır.
Pompa eğrisi (Q-H eğrisi)
Bir pompanın farklı debilerde üretebildiği basma yüksekliğini gösteren eğridir. Debi arttıkça basma yüksekliği azalır.
En iyi verim noktası
Pompanın en yüksek verimle çalıştığı debi değeridir. Bu noktadan çok uzakta çalışmak enerji tüketimini artırır ve ömrü kısaltır.
Kademe
Bir fan ve bir difüzörden oluşan hidrolik birimdir. Dalgıç pompalar çok kademelidir; kademe sayısı arttıkça basma yüksekliği artar. Ayrıntılar için kademe sayısı rehberine bakın.
Fan (çark)
Motor milinden aldığı dönme hareketiyle suya enerji veren dönen parçadır.
Difüzör
Fandan çıkan suyun hızını basınca dönüştüren ve suyu bir sonraki kademeye yönlendiren sabit parçadır.
Çek valf
Suyun yalnızca tek yönde akmasını sağlayan valftir. Pompa durduğunda suyun geri akmasını ve pompanın ters dönmesini önler.
Koç darbesi
Akışın aniden durması veya başlaması sırasında boru hattında oluşan ani basınç dalgalanmasıdır. Yumuşak yol verici, frekans invertörü ve çek valf bu riski azaltır.
Bar ve metre su sütunu
Basınç birimleridir. 1 bar yaklaşık 10,2 metre su sütununa eşittir.
Kuyu terimleri
Statik su seviyesi
Kuyu dinlenme halindeyken ve hiçbir pompa çalışmıyorken zemin seviyesinden su yüzeyine kadar olan mesafedir.
Dinamik su seviyesi
Pompa sürekli çalışırken su seviyesinin sabitlendiği derinliktir. Pompa seçimi statik değil dinamik su seviyesine göre yapılır.
Düşüm
Statik ve dinamik su seviyesi arasındaki farktır. Hedeflenen debide yapılan bir pompaj testiyle belirlenir.
Kuyu verimi
Kuyunun kabul edilebilir bir düşümle sürekli verebildiği su miktarıdır. Bir pompa kuyunun ürettiğinden fazlasını sürekli olarak veremez.
Pompaj testi
Kuyunun belirli debilerde ne kadar düşüm yaptığını ölçmek için yapılan testtir. Dinamik su seviyesinin tek güvenilir kaynağıdır.
Muhafaza borusu
Kuyu cidarını destekleyen borudur. İç çapı, kuyuya sığacak en büyük pompa ve motor ölçüsünü belirler.
Kuyu filtresi
Muhafaza borusunun suyun kuyuya girdiği delikli bölümüdür. Pompanın filtreye göre konumu motor soğutmasını etkiler.
Basma borusu
Pompadan kuyu başına kadar suyu taşıyan borudur. Pompa bu boruya asılı olarak çalışır.
Kuyu başı
Kuyunun zemin seviyesindeki kapak, bağlantı ve vana tertibatıdır.
Kum ayırıcı
Pompalanan sudaki kumu ayırmak için kullanılan ekipmandır. Kumlu kuyularda pompa ömrünü uzatır.
Motor ve elektrik terimleri
Dalgıç motor
Kuyu içinde suya daldırılmış olarak çalışan ve pompayı tahrik eden elektrik motorudur.
Su soğutmalı (su dolgulu) motor
İçi su ile doldurulmuş, yanından akan kuyu suyu ile soğutulan dalgıç motordur. FANPO su soğutmalı dalgıç motorlar üretir.
Sargısı yenilenebilir motor
Sargısı yandığında yeniden sarılabilen motordur. Yeniden sarmadan önce arızanın nedeni mutlaka bulunmalıdır.
Soğutma gömleği
Motorun etrafına takılan ve suyu motor yüzeyi boyunca akmaya zorlayan borudur. Geniş kuyularda ve pompa filtrenin altındaysa gerekir.
Halka kesit hızı
Motor ile muhafaza borusu arasındaki boşluktan geçen suyun hızıdır. Motor soğutması için gereken minimum değer motor teknik föyünde belirtilir.
İniş kablosu
Panodan motora kadar kuyu içinde inen güç kablosudur.
Kablo kesiti
Kablo iletkeninin mm² cinsinden kesit alanıdır. Motor akımına, kablo uzunluğuna ve şebeke gerilimine göre seçilir.
Gerilim düşümü
Uzun kablolarda motora ulaşan gerilimin azalmasıdır. Motorun daha fazla akım çekmesine ve ısınmasına neden olur.
Direkt yol verme
Motorun doğrudan tam gerilimle çalıştırılmasıdır. Düşük güçlerde yaygındır.
Yıldız-üçgen yol verme
Kalkış akımını azaltmak için motorun önce yıldız, sonra üçgen bağlantıda çalıştırıldığı yol verme yöntemidir.
Yumuşak yol verici
Motor gerilimini kalkışta kademeli artırarak mekanik ve elektriksel zorlanmayı azaltan cihazdır.
Frekans invertörü
Motorun devrini besleme frekansını değiştirerek ayarlayan cihazdır. Düşük devirde motor soğutmasının kontrol edilmesi gerekir.
Kuru çalışma koruması
Kuyuda su kalmadığında pompayı durduran korumadır. Derin kuyu kurulumlarında en değerli koruma cihazlarından biridir.
Faz koruma rölesi
Faz kaybı, faz sırası hatası ve dengesizlik durumunda motoru durduran rölelerdir.
Aşırı akım (termik) rölesi
Motor anma akımının üzerinde sürekli akım çekildiğinde devreyi açan korumadır. Motor anma akımına göre ayarlanır.
Eksenel yük
Pompanın ürettiği ve motorun eksenel yatağı tarafından taşınan eksen yönündeki kuvvettir. Yüksek kademe sayılarında kontrol edilmelidir.
HP ve kW
Güç birimleridir. 1 HP yaklaşık 0,746 kW değerindedir.
50 Hz ve 60 Hz
Şebeke frekanslarıdır. Bir motor 60 Hz şebekede yaklaşık yüzde 20 daha hızlı döner; bu da pompa performansını değiştirir. FANPO motorları 50 Hz / 380 V ve 60 Hz / 460 V için sunulur.
Malzeme terimleri
AISI 304 paslanmaz çelik
Korozyona dayanıklı paslanmaz çelik türüdür. FANPO paslanmaz dalgıç pompalarda gövde, fan ve difüzör bu malzemedendir.
Döküm
Kalın kesitli, sağlam ve uygun maliyetli gövde malzemesidir. FANPO döküm dalgıç pompalar 5″, 6″, 7″ ve 8″ ölçülerde üretilir.
Korozyon
Metalin su kimyası nedeniyle kimyasal olarak bozulmasıdır. Klorür, düşük pH ve çözünmüş gazlar korozyonu hızlandırır.
Aşınma
Kum gibi aşındırıcı parçacıkların hidrolik yüzeyleri mekanik olarak yıpratmasıdır. Malzeme seçimi aşınmayı tek başına çözmez.
Kum kanallı kauçuk yataklama
Kumun yataklardan uzaklaşmasına yardımcı olan kanallı kauçuk yatak tasarımıdır. FANPO paslanmaz pompalarda kumlu kuyularda güvenli çalışmaya katkıda bulunur.
İlgili rehberler
Terimleri uygulamada görün
Bu terimlerin pompa seçiminde nasıl kullanıldığını dalgıç pompa seçim rehberinde, motor ve kablo terimlerini ise dalgıç motor soğutma ve kablo kesiti rehberinde bulabilirsiniz.
Hazırlayan: FANPO Mühendislik Ekibi · Son güncelleme: 8 Kasım 2026